PREMIER LEAGUE

Liga angielska, utworzona w 1888 roku, była pierwszą profesjonalną ligą na świecie. Jej organizacją zajęła się the Football League. Na początku skupiała jedynie 12 klubów północnej i środkowej Anglii, które zakończyły sezon w kolejności – Preston North End, Aston Villa, Wolverhampton Wanderers, Blackburn Rovers, Bolton Wanderers, West Bromwich Albion, Accrington, Everton, Burnley, Notts Country i Stoke. Z czasem organizacja rozrosła się i już w 1950 roku liczyła 92 członków. Obecnie Football League zrzesza 72 angielskie i walijskie kluby.

Najwyższa klasa rozgrywkowa w Anglii przeszła ciekawą ewolucję przez wszystkie lata istnienia. Od 1889 do 1892 roku nazywała się po prostu Football League. Następnie przyszło rozróżnienie na First i Second Division. Taki stan utrzymał się do 1920 roku. W kolejnym pojawia się następny poziom – Third Division. Taki podział przetrwał jednak tylko 1 rok. Już od 1922 roku Third Division rozdzielono na część północną i południową i taki system rozgrywek utrzymywał się do 1958 roku. Rok później wprowadzono 4-stopniowy system. Ostatnią ligą była Fourth Division. Kolejny przełom nastąpił w 1992 roku, kiedy to najlepsze kluby postanowiły uformować The FA Premier League, która stanowiła najwyższą klasę rozgrywkową. Niższe nazywały się First, Second i Third Division. Od 1994 roku aż do dzisiaj najwyższa liga nazywa się Premiership. W 2005 roku nastąpiła kolejna zmiana nazewnictwa poszczególnych lig. Nie zmieniła nazwy tylko najwyższa – pozostało Premiership. Niższa to Championship, a kolejne to League One i League Two.

Pierwszymi mistrzami świeżo utworzonej ligi zostali zawodnicy Preston North End, którzy w sezonie 1888-89 nie doznali porażki. Przez pierwszą dekadę rozgrywek kluby pojawiały się i znikały, ale większość pochodziła z tego samego regionu – północnej Anglii. Pierwszym klubem spoza tego regionu był Woolwich Arsenal z South of Birmingham, którzy dołączyli do rozgrywek w 1893 roku, sezon po tym, jak liga została podzielona na dwie dywizje. Wraz z nowym wiekiem liga zaczęła w końcu reprezentować całą Anglię. Aston Villa został drugim klubem, który zdobył podwójną koronę – Mistrzostwo i Puchar Anglii, a miało to miejsce w 1897 roku. Tottenham Hotspur natomiast, który występował w Southern League przeszedł do historii jako jedyny klub spoza Football League, który zdobył Puchar Anglii (1901 rok).

Liga wstrzymała rozgrywki na czas I wojny światowej, ale po ich wznowieniu w 1919 roku ekspansja znowu była widoczna. Third Division (South) powstała po wchłonięciu całej Southern League First Division, a rok później powstała także North Division.Aż do lat 20-tych żadnemu klubowi nie udało się zdobyć trzech mistrzostw z rzędu. Zmienił to Huddersfield Town, a 10 lat później sukces powtórzył Arsenal, uświetniając złoty jubileusz ligi. Wybuch II wojny światowej zakłócił rozgrywki, jednak piłka szybko powróciła do łask. Zwykli ludzie potrzebowali relaksu i rozrywki po ciężkich doświadczeniach, a wielu byłych piłkarzy wracało do świetnej dyspozycji. W latach 50-tych rozpoczęła się rywalizacja na arenie europejskiej, a kluby z Football League szybko znalazły się wśród triumfatorów tych rozgrywek. Tottenham Hotspur, który jako trzeci klub zdobył dublet w 1961 roku, 2 lata później wygrał Puchar Zdobywców Pucharu, a ich sukces powtórzyli zawodnicy West Ham United w 1965 roku. Jednak najważniejsze trofeum - Puchar Europy, trafił do angielskiej drużyny dopiero w 1968 roku, dzięki zwycięstwu Manchesteru United 4-1 nad Benficą na Wembley.

W latach 70-tych na scenie pojawiły się nowe siły. Liverpool wygrał ligę w sezonie 1972/73, to był pierwszy z 11 tytułów, jakie klub zdobył w kolejnych 16 latach. W tym czasie czterokrotnie udało im się przywieźć również Puchar Europy na Anfield. Inne angielskie kluby – Nottingham Forest i Aston Villa również zdobywały w tamtym okresie najważniejsze trofeum w Europie.

Od tego czasu duzi stali się więksi, a mali mniejsi. Telewizja, która kiedyś sprawiedliwie poświęcała swoją uwagę wszystkim klubom, nastawia się teraz tylko na największe kluby. Koncentrowanie się na finansach sprawiły, że część klubów chciała mieć coraz większy wpływ na sposób organizacji i działania ligi. Efektem tego było powołanie w 1992 roku the FA Premier League przez 20 najbardziej wpływowych klubów w First Division. Liga od tej pory utrzymuje się w takim kształcie, zmienia się tylko nazewnictwo. Automatycznie do Premiership awansują 2 drużyny z the Championship i 3, która wygra rywalizację z drużynami z miejsc 3-6, a z Premiership spadają 3 ostatnie drużyny. 

Sponsorzy ligi angielskiej na przestrzeni lat.:
- 1983-1986 Canon
- 1986-1987 Today
- 1987-1993 Barclays
- 1993-2001: Carling
- 2001-08: Barclays

Liczba zdobytych tytułów mistrzowskich:
18 - Liverpool
15 - Manchester United
13 - Arsenal
9 - Everton
7 - Aston Villa
6 - Sunderland
4 - Newcastle United, Sheffield Wednesday
3 - Blackburn Rovers, Chelsea, Huddersfield Town, Leeds United, Wolverhampton Wanderers
2 - Burnley, Derby County, Manchester City, Portsmouth, Preston North End, Tottenham Hotspur
1 - Ipswich Town, Nottingham Forest, Sheffield United, West Bromwich Albion

Najwięcej mistrzowskich tytułów pod rząd:
- Huddersfield Town 3 (1923-24, 1924-45, 1925-26)
- Arsenal Londyn 3(1932-33, 1933-34, 1934-35)
- Liverpool FC 3 (1981-82, 1982-83, 1983-84)
- Manchester United 3 (1998-99, 1999-2000, 2000-01)

Najwięcej...
- spotkań rozegranych w karierze: 1,005, Peter Shilton (1966-1997)
- spotkań rozegranych w jednym klubie: 770, John Trollope (Swindon Town, 1960-1980)
- spotkań rozegranych "pod rząd": 401, Harold Bell (Tranmere Rovers, 1946-1955)

- bramek w karierze: 434, Arthur Rowley (619 występów, 5 klubów, 1946-1965)
- bramek w sezonie: 60, Dixie Dean, Everton (1927-28)
- bramek w jednym meczu: 10, Joe Payne (Luton Town - Bristol Rovers, 13 kwietnia 1936)
- bramek straconych w lidze: 100, Swindon Town (1993-94)
- zwycięstw w sezonie: 29, Chelsea Londyn (2004-05, w 38 spotkaniach, 95 punktów)
- porażek w sezonie: 29, Ipswich Town (1994-95, w 42 spotkaniach)
- kibiców na spotkaniu ligowym: 84,569 (Manchester City - Stoke City, 3 marca 1934)

Najmniej...
- zwycięstw w sezonie: 4, Sunderland (2002-03, w 38 spotkaniach, 19 punktów)
- porażek w sezonie: 0, Preston North End
- bramek straconych w sezonie: 15, Chelsea Londyn (2004-05)
- bramek strzelonych w sezonie: 21, Sunderland (2002-03)
- kibiców na spotkaniu ligowym: 469, (Thames - Luton Town, 6 grudnia 1930)

Najszybciej...
- strzelona bramka: 4 sekunda, Jim Fryatt (Bradford - Tranmere Rovers, 25 kwietnia 1964)
- strzelony hattrick: 180 sekund, James Hayter (Bournemouth - Wrexham, 23 luty 2004)

Rozgrywki stają się coraz bardziej emocjonujące, a z roku na rok wzrasta liczba zagranicznych piłkarzy, którzy w Anglii szukają albo swojej przyszłości albo możliwości wypromowania nazwiska. Dzięki temu wszyscy zyskują. Kibice ponieważ oglądają ciekawe spotkania, sponsorzy, którzy mają możliwość reklamy oraz managerowie. W ostatnich lata można także zauważyć sporą dominację klubów takich jak Manchester United, Liverpool FC, Arsenal Londyn oraz Chelsea. To głównie te drużyny zdobywały tytuły oraz to własnie pierwsze trzy z nich mają ich najwięcej na swoim koncie.